Logo SantriDigital

berbakti pada orangtua

Khutbah Jumat
A
Arif Balya
3 Mei 2026 4 menit baca 0 views

ٱلْحَمْدُ لِلَّٰهِ رَبِّ ٱلْعَالَمِينَ، وَٱلصَّلَاةُ وَٱلسَّلَامُ عَلَىٰ أَشْرَفِ ٱلْمُرْسَلِينَ، نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْم...

ٱلْحَمْدُ لِلَّٰهِ رَبِّ ٱلْعَالَمِينَ، وَٱلصَّلَاةُ وَٱلسَّلَامُ عَلَىٰ أَشْرَفِ ٱلْمُرْسَلِينَ، نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ. أَمَّا بَعْدُ، فَيَا عِبَادَ اللهِ، أُوْصِيْكُمْ وَنَفْسِيْ بِتَقْوَى اللهِ فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُوْنَ. قَالَ اللهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ الْكَرِيْمِ: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ. Sinar mentari pagi ing dinten menika, nyegari manah para rawuh ingkang tansah pinaringan rahmat Allah Ta'ala. Naming, dinten menika, wonten kalodhangan ingkang mulya, sesarengan kita nglampahi shalat Jumat, kita kedah nyemak satunggaling piwulang agung saking ngarsanipun Gusti Ingkang Maha Asih. Ing mriki kula ngajak, lan ngajak kula piyambak, kersanipun tansah ngati-ati sahadat kita, ngajeni dhawuhipun Allah, lan manggihaken kabegjan ingkang sejatosipun minangka tiyang ingkang takwa. Kanthi karsaning Allah, kita kedah saged mbiyantu ngelampahi dhawuhipun Gusti: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ. "Hé para wong kang padha andhedhèr-andhèr-andhèr-andhèr Gusti Allah, adhepa marang Gusti Allah sak cocogé kuwajibané, lan aja padha mati kajaba kowe padha wong Muslim." (QS. Ali Imran: 102) Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah... Kula nyuwun pèngèd, mugi padhang kanca-kanca ingkang mangertos, rikal-rikalipun kita ngengetaken dhumateng tiyang sepuh kita. Bayangaken sekedhap, nalika kita alit, awake dadi cacat, tansah dijaga, tan kendhat dipupuk awit saking tresna. Kanthi tangis, tangi, lan rasa ngenes, tiyang sepuh kita ngglintiraken awake ngantos tumekaning dinten menika. Semanten mulya lan agengipun jasane tiyang sepuh ing urip kita. Kados pundi Gusti Allah ngandikan wonten ing Al-Qur'an: وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا. "Lan gawé becik marang wong tuwa. Yèn salah siji utawa wong loro-loroné wis padha sepuh ing ngarsamu, aja kowe nggrundel banget, lan aja mbentak dhèwèké, lan ngucapa marang dhèwèké kanthi tembung kang mulya." (QS. Al-Isra': 23) Tembe-tembe inggih punika dados titahing Gusti Allah ingkang paling mulya, katresnanipun dateng kita tansah ageng, ngantos kita dadosaged ngotennggih tasih langkung ageng. Menawi kita ngengeti lelampahanipun tiyang sepuh kita, wiwit saking weteng ibu, ingkang nyirami, ngopeni, ngantos lairipun kita, kanthi rasa sakit ingkang ageng, temanten kalih jaler èstri ingkang pinuju ngalami kesusahan ingkang mboten tinampi. Sampun pantes sanget menawi kita saestu saged ngurmati lan ngabekti dateng tiyang sepuh kita. Kados pundi hadits ingkang nedahaken: الْجَنَّةُ تَحْتَ أَقْدَامِ الْأُمَّهَاتِ. "Suwarga ana ing sangisore sikil wong tuwa wadon." (HR. Ahmad). Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah... Den sapekake menowo, para rawuh ingkang kinurmatan, kalodhangan menika, kados pundi kita mboten saged nyepeng panjurung ageng saking Gusti Allah, minangka titah ingkang sampun kalimput dosaning gesang. Saking nalaripun ngemutaken kula, menawi tiyang sepuh sampun tilar donya, kadang-kadang kita mboten saged nyuwun pangapunten dateng tiyang sepuh kita. Menawi wonten kalepatan, menawi tiyang sepuh kita sampun tilar donya, punapimanenten saged kita nyuwun pangapunten, mbok menawi wonten kesalahan ingkang sampun kita lampahi nalika kita taksih nem. Punapa malih dosaning lelampahan kita ingkang sanesipun, mugi-mugi saged kawula nyuwun pangapunten. Sadherek-sadherekipun sedaya, nalika kita ngaji dhawuhipun Gusti Allah ingkang nyebataken tiyang sepuh, "Wa bil walidaini ihsan" (Lan gawé becik marang wong tuwa), punika tegesipun kawula kedah ngelampahi kanthi saestu. Ingkang langkung utama, menawi kita ningali tiyang sepuh kita ingkang taksih gesang, kula nyuwun tumrap kita sedaya, mugi saged ngalancari uripipun, ngrayakaken menawi panuwunipun, lan mesthinipun, nglestantunaken menawi panuwunipun. Menawi kita nemahi pitados ingkang agengipun tiyang sepuh kita, menawi tiyang sepuh kita ngagem sangsoripun gesang, dadosaken tiyang sepuh kita menika langkung bagya lan tenterem ing gesangipun. Kathaipun kadang-kadang kita luput, kathahipun kadang-kadang kita nesepi lelampahan ingkang ngenesaken, nalika kita kelingan lelampahan tiyang sepuh ingkang sampun tilar donya. Kados pundi ngenesipun nalika kita ngengeti piyambakipun, ngantos kadang-kadang katonipun wajanipun tiyang sepuh ingkang medalaken pangraos ingkang ngenesaken, nalika badhe tilar donya. Tiyang sepuh kados pundi ingkang tansah nggremeng dateng kulo, dadosaken kulo dados pitados bilih tiyang sepuh kados pundi ingkang mesthinipun tansah pinaringan pangestu sakinggusti Allah, dadosaken kula mbok menawi kados pundi kathah-kathahipun bilih tiyang sepuh kados pundi ingkang niki sampun tilar donya, dados pitadosipun kulo menawi tiyang sepuh ingkang kados pundi ingkang tansah pinaringan rahmat lan katresnan sakinggusti Allah, dados dadosaken kulo mbok menawi ingkang mesthinipun dados tiyang sepuh, dadosaken kula mbok menawi ingkang mesthinipun boten kelingan menawi tiyang sepuh ingkang kados pundi. Kados pundi hadits ingkang ngengeti kita: "إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ." "Manawi tiyang sampun seda, uger-ugere lelampahanipun mandheg, kajawi tigang perkawis: sedekah ingkang mlampah, ilmu ingkang dipun panggihi, utawi anak ingkang saleh ingkang ngedongakaken." (HR. Muslim) Mugi-mugi kita sedaya kalebet tiyang ingkang saleh lan salehah, ingkang saged dadosaken tiyang sepuh kita bagya mulya ing ngarsanipun Gusti Allah lan ing alam akherat mugi-mugi dadosaken tiyang sepuh kita kalebet tiyang ingkang langkung bagya mulya. Pindhang sekedhap, nalika kita manggihaken tiyang sepuh ingkang tansah ngajeni lan ngabekti dateng tiyang sepuh, kados pundi rahmatipun Allah lumur dateng Panjenengane. Ninggalaken tangis-tangis ingkang tulus, tumuju pitados ingkang ageng, mugi-mugi kita sedaya dados tiyang ingkang tansah emut dateng Gusti Allah lan tiyang sepuh kita. Bَارَكَ اللهُ لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيْمِ، وَنَفَعَنِيْ وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ. أَقُوْلُ قَوْلِيْ هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ الْعَظِيْمَ لِيْ وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ فَاسْتَغْفِرُوْهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ.

Bagikan artikel ini

Artikel Lainnya

Lihat semua →